على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله

16

سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى )

ادارى مملكت به‌فرمان شاه صورت گرفت كه شرح آن به تفصيل در مرآة البلدان ذيل وقايع 1283 آمده است كه از آن جمله وزارت دربار به‌علاوهء منصب ايشيك آقاسىباشيگرى بود كه : « وزارت دربار به‌علاوهء منصب ايشيك آقاسىباشىگرى ، شاهزادگان دربارى و ولايات - علما و سادات دار الخلافه و ولايات - اعيان و اشراف دار الخلافه و ولايات - غربا و مهمانان ولايات در دربار - انتظام امور خادمان حرم و خواجه‌سرايان - عمل بنائى - چاپارخانه‌ها - مواظبت رساندن غلهء ديوانى دار الخلافه - حكومت جوشقان - حكومت گلپايگان و خوانسار - وزارت دربار و انجام خدمات مفصلهء مرقومه به عهدهء محمد ناصر خان ظهير الدوله خواهد بود - مىبايد در انتظام خدمات مزبوره كمال مواظبت را به عمل آورده از اين امور هر كارى به هر وزارتخانه راجع است به همان وزير اعلام نموده اتمام عمل و مطالبهء جواب را از آن وزير نمايد » « 14 » . ايام هفته نيز بين وزرا تقسيم شد و هر وزيرى مىبايست در روز معينى براى عرض گزارش بحضور شاه برود از جمله روز چهارشنبه هر هفته مختص امين الدوله ( فرخ خان ) و ظهير الدوله شد . امين الدوله وزير « وزارت حضور همايون » شده بود . ظهير الدوله وزير خراسان مقام وزارت هم در دربار بىثبات شاه دوامى نيافت ، ناصر الدين شاه در آخرين ماه سال 1283 عازم خراسان شد : « در روز پانزده 15 ذى الحجة الحرام امر قدرقدر همايون به شرف نفاذ مقرون آمده سراپرده از شهر بيرون زدند و در عمارت شكارگاه قوروق دوشان‌تپه نقل‌مكان ملوكانه به ميمنت و مباركى اتفاق افتاد . . . در روز دوشنبه 23 موكب فيروزى كوكب مبارك به فيروزى عزيمت مقصد فرمودند . يك روز در خاتون‌آباد توقف فرموده از آنجا منزل به منزل به جانب زيارت نهضت ملوكانه فرمودند . از وزراء عظام كه ملتزم ركاب ميمنت نظام همايون مىباشند امين الدوله - ظهير الدوله - اعتضاد الدوله - دبير الملك - معير الممالك - اعتماد السلطنه - امين الملك هستند » « 15 » . همراهان شاه تنها اينها نبودند جمعيت عظيمى بودند كه فهرست اسامى آنان در مرآة البلدان طى چهار صفحه آمده است « 16 » .

--> ( 14 ) - همان كتاب ص 1515 . ( 15 ) - روزنامه دولتى نمره 602 پنجشنبه چهارم شهر محرم الحرام مطابق سال توشقان نسل سنهء 1284 ص 2 . ( 16 ) - مرآة البلدان از ص 1530 ببعد .